Posted in Անհատական պլան

Համաչափության հատկություն Համաչափություն

Նայիր այս պատկերներին:Համաչափության հատկություն

12.png

Պատկերները միանգամայն տարբեր են իրարից, և հնարավոր չէ դրանք շփոթել միմյանց հետ: Սակայն նրանք բոլորն ունեն մի կարևոր հատկություն. այս պատկերները համաչափ են:

Լավ պատկերացնելու համար համաչափության հատկությունը, նայիր այս պատկերներին, որոնք համաչափ չեն:

32.png

Պատկերի համաչափությունը նշանակում է, որ գոյություն ունի մի ուղիղ (այն կոչվում է պատկերի համաչափության առանցք), որը պատկերը բաժանում է միանման տեսք ունեցող երկու մասերևի՝ ձախ և աջ: Դրանք միանման են այն առումով, որ եթե ուղղի երկայնքով ծալել թուղթը, որի վրա նկարված է պատկերը, ապա ձախ և աջ մասերը կհամընկնեն:

Ասում են, որ M և  M1 կետերը համաչափ են m ուղղի նկատմամբ,եթե այդ ուղիղը ուղղահայաց է MM1 հատվածին և անցնում է նրա միջնակետով: 

Տրված m ուղղի նկատմամբ M և M1 համաչափ կետերը կառուցելու համար պետք է՝ 

1) տանել m ուղղի ուղղահայաց որևէ ուղիղ,

2) այդ ուղղի վրա նշել երկու կետեր, որոնք ունեն m ուղղից միևնույն հեռավորությունը և գտնվում են նրա տարբեր կողմերում:

Simetrija_ass_punkti.png

Երկու պատկերներ կոչվում են որևէ ուղղի նկատմամբ համաչափ, եթե նրանցից յուրաքանչյուրը կազմված է մյուսի կետերին համաչափ կետերից:

Ասում են, որ պատկերը օժտված է առանցքային համաչափությամբ, եթե գոյություն ունի այնպիսի ուղիղ, որը պատկերը բաժանում է այդ ուղղի նկատմամբ երկու համաչափ մասերի:

Համաչափ պատկերները հաճախ հանդիպում են իրական կյանքում՝

Aksiala9.jpg

և բնության մեջ՝

111.jpg
Տեսական նյութը՝ Իմ դպրոց կայքից

Առաջադրանքներ(դասարանում և տանը)

1) Նկարված կանաչ կետերից ո՞րն է a ուղղի նկատմամբ համաչափ A կետին:

Sim13.png

Պատ\B\M

2) Այս պատկերը համաչափ է կարմիր գծի նկատմամբ: Գտիր տրված կետերին համաչափ կետերը:
ա. C կետին համաչափ կետ է՝ \B\D
բ. P կետին համաչափ կետ է՝ \T\N

Simetrija_ass1.png

3) Քանի՞ համաչափության առանցք ունի քառակուսին: երկու

4) Արդյո՞ք այս պատկերը համաչափ է գծված առանցքի նկատմամբ:Այո

сссс.png

5) Ո՞ր թվանշանն է, որն ունի անվերջ թվով համաչափության առանցքներ:

6) Նշիր Оx առանցքի նկատմամբ իրար համաչափ կետերը:

14_koord8punkti.png

7)AB,GH,EC,DF,DA,AD,GE,BF,,CH,EH

Արդյո՞ք այս պատկերն ունի համաչափության առանցք:Այո

006.gif

8) Քանի՞ համաչափության առանցք ունի բերված նկարը:Այո

008.jpg

9) Քանի՞ տոկոսն է.

 ա) 50­ը 100­ի, գ) 125­ը 25­ի, ե) 300­ը 30­ի,

 բ) 15­ը 75­ի, դ) 40­ը 250­ի, զ) 900­ը 15­ի։

ա) 2%) գ) 5%) ե) 10%)

բ) 5%) դ)

Posted in Անհատական պլան

ՀԻՆ ՀՈՒՆԱՍՏԱՆ

Հին Հունաստանում եղել են տարբեր Աստվածներ Զեվս Պոսիդօն ևարլն Աշխարում եղելեն շատ տիրակալներ սափօրներում լցրելեն ձեթ յուղ գինի նրանք քաղաքները ստեղծումեին կղզիների վրա և աիդ իսկ պատճառով լիքը քաղաքներ եղելեն ջրի տակ աղքատները գիշերումեին երկնքի տակ իսկ հարուստները հյուրանոցներում համալիր, որն ընդգրկել է Եգեյան ծովն իր կղզիներով, Բալկանյան թերակղզու հարավային մասը և Փոքր Ասիայի արևմտյան ափը[1]։ Անտիկ ժամանակների Հունաստանի պատմությունը հույն ժողովրդի դարավոր պատմության վաղ շրջափուլն է, որը ներառել է հունական մութ դարերից մինչև դասական ժամանակաշրջանի ավարտն ընկած ժամանակահատվածը[2]։ Հունաստանի տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս հին քարի դարի ժամանակաշրջանում, իսկ մարդկանց բնակության վերաբերյալ ամենահին գտածոները մոտ 270,000 տարվա հնության են։ Դրանք գտնվել են հյուսիսային Հունաստանի Մակեդոնիա նահանգի Պնտրանոլա քարանձավում[3]։ Հին Հունաստանի քաղաքակրթության առաջին խոշոր տարբերափուլը Կիկլադյան քաղաքակրթության ժամանակահատվածն է[4]։ Այն տարածված է եղել մ.թ.ա. 3-2-րդ դարերում Կիկլադյան կղզիներում։ Պատմական Հունաստանի տարածքում ձևավորված առաջին խոշոր պետական կազմավորումը եղել է Կրետեի ծովապետությունը[5], որի հիմնադրումից որոշ ժամանակ անց Հունաստանը թևակոխել է Մինոսյան քաղաքակրթության շրջափուլ[6]։ Մ․թ․ա․ 3-րդ դարում Կրետեն մասնատվում է և վերջինիս տրոհման հետևանքով առաջանում են մի շարք քաղաք-պետություններ։ Դրանք շուտով միավորվում է Կնոսոսի շուրջ, որն էլ իր հզորության գագաթնակետին է հասնում Մինոս արքայի կառավարման տարիներին[7]։

Posted in Պատմություն

Առաջադրանք, 6-րդ դասարան, փետրվարի 14-20-ը

Համեմատել Արտավազդ Բ-ի և Արտաշես Բ-ի գործունեությունը

Արտավազդ II

  • կառավարման թվականները

Արտավազդ 2-ը կառավարել է Ք. ա. 55-34 թթ.

  • արտաքին քաղաքականությունը

Կրասոսի արշավանքը՝

Ք. ա. 54 թ. Հռոմը Կրասոսի գլխավորությամ Արտավազդից պահանջեց օգբնական զորք Պարթևստանի դեմ պատերազմ սիսելու համար: Բայց Արտավազդը մերժեց նրա պահանջը:Ք. ա. 53 թ. Խառանի դաշտավայրում Հռոմը պարտության մատնվեց: Մինչ այդ Պարթևստանի Օրոդես 2-ը մեկնեց Հայաստան և Արտավազդի հետ կնքեցին բարեկամական դաշինք:

Հռոմեական նոր արշավանքները՝

Երբ Պարթևստանում գահը գրավեց Հրահատը Արտավազդ 2-ը իր հարաբերությունները պարթևստանի հետ խզեց: Ք. ա. 36 թ.Անտոնիոսը հռոմից արշավեց Պարթևստանը գրավելու համար, իսկ Հայաստանը օգնեց նրան, բայց Անտոնիոսը պարտության մատնվեց: Ք. ա. 34 թ. Անտոնիոսը անակնկալ ներխուժեց Հայաստան: Ատավազդը ձեռփկալվեց և տարվեց եգիպտոս, և այնտեղ կնոջ հետ մահապատժի ենթարկվեց, իսկ նրա որդիները ուղարկվեցին Հռոմ պատանդ:

Արտաշես II

  • կառավարման թվականները

Ատաշես 2-ը կառավարել է Ք. ա. 30-20 թթ.:

  • ներքին քաղաքականությունը

Արտաշես 2-ը, օգտվելով տասնամյա խաղաղության ժամանակամիջոցից՝ շենացրեց ու կրկին հզորացրեց երկիրը:

  • արտաքին քաղաքականությունը

Արտաշես թ-ը Ք. ա. 30 թ. իր զորքով վերադառնալով պարթևստանից ազատագրեց Հայաստանը: Նա ջախջախեց հռոմի դաշնակից Ատրպատականի արքային և նրա երկիրը միացրեց իր պետությանը:

Պատմել/գրավոր/ Արտաշեսյան վերջին արքաների մասին:

Գահին նստեց Տիգրան-3-ը Ք. ա. 20-ից մինչև Ք. ա. 8 թվականը:Տիգրան 3-ի մահից հետ գահ բարձրացավ նրա որդի Տիգրան 4-ը: Հռոմեացիները չհաշտվելով Հայաստանում իրենց ազդեցության կորստի հետ ուժ գահ բարձրացրեցին Արտավազդի ամենափոքր որդուն՝ Արտավազդ 3-ին, որը 29 տարի ապրել էր Հռոմում և դարձել էր շատ հռոմեասեր:Այդ պատճառով Հայերը չհաշտվեցին նրա հետ և կրկին գահ բարձրացրեցին Տիգրան 4-ին: Ք. հ. 1 թվականին հյուսիսային լեռնականների դեմ պատերազմում զոհվեց Տիգրան 4-ը, և այդպես ավարտվեց Արտաշեսյանների Արքայատոհմը:

Ներկայացնել Արտաշեսյան արքայատոհմի կործանման պատճառները:

Հռոմեացիները անընդհատ միջամտում էին Հայոց ներքին գործերին: Օրինակ՝

  1. 20 թ. հռոմեացիները կազմակերպեցին Արտաշես 2-ի սպանությունը: Արտաշիսյան Հայաստանը զրկվեց իր վերջին հզոր տիրակալից, որը շատ բան արեց վերականգնելու համար Հայոց թագավորության երբեմնի հզորությունը:
  2. Հռոմեացիները գահընկեց են անում Տիգրան 4-ին և թագավոր են հռչակում նրա հորեղբայր Արտավազդ 3-ին (Ք. ա. 5-2): 25 տարի Հռոմում ապրած և հայ իրականությունից խորթացած այս թագավորը Հայաստանը կառավարում է հռոմեական օրենքներով և անզուսպ թալանում պետական գանձարանը:
Posted in Պատմություն

Առաջադրանք, 6-րդ դասարան, փետրվարի 7-13-ը


  • Պատմել Արտաշես Առաջինից հետո մինչ Տիգրան Երկրորդ արքայի գահ բարձրանալու ընկած ժամանակահատվածը:
  • Արտաշես 1ից հետո Մեծ Հայքում իշխեց նրա ավագ որդի Արտավազդ 1-ը (Ք. ա. մոտ 160-115 թ. թ. )
  • Հարևան պետության Պարթևստանի և Մեծ Հայքի միջև տեղի է ունենում պատերազմ, որն ավարտվում է հայերի պարտութհամբ: Պարթևները հասկանալով, որ վրեժ կլծուեն , իրենց ապահովագրելու համար պահանջում են պատանդ տալ արքայազնին:
  • Քանի որ Արտավազդ առաջինը զավակ չուներ, պատանդ է տարվում նրա եղբայր Տիգրանի որդին, որի անունը նույնպես Տիգրան էր:
  • Արտավազդ առաջինից հետո գահ բարձրացավ նրա եղբայր Տիգրան 1-ը: Նա իշխեց մինչև Ք. ա. 95 թվականը:
  • Նրա մահից հռտո արքայազն Տիգրանը վերադարձավ Պարթևստանից և որպես վերադարձի պայման պարթևներին զիջեց որոշ տարածքներ:

Պատմել Արտաշես Առաջինից հետո մինչ Տիգրան Երկրորդ արքայի գահ բարձրանալու ընկած ժամանակահատվածը:

Արտաշես I-ից հետո, Մեծ Հայքում իշխեց ՝ Արտավազդ I-նը (Ք․ա 160-115թթ․)։ Նրա իշխանության վերջին շրջանում ՝ Մեծ Հայքի և Պարթևստանի միջև պատերազմ է տեղի ունենում և Հայերը պարտություն են կրում, Պարթևները հասկանում են, որ Հայերը վրեժ կլուծեն և որոշում են ՝ արքայազնին պատանդ վերցնել, բայց քանի, որ Արտավազդը որդի չուներ, Արտավազդի եղբոր Տիգրանի որդուն են վերցնում, ով հետագայում դառնում է Տիգրան Երկրորդ Մեծ։

Պատմիր Տիգրան Երկրորդի գահակալման սկզմնական քայլերի հաջորդականությունը:

Հայոց պատմության մեջ մեծ դեր է խաղում Տիգրան երկրորդ մեծը։Նա ծնվել է Ք․ա․ 140 թվականին։Տիգրանը մինչև 45 տարեկան պատանդ է եղել Պարթևստանում, ապա, Յոթանասուն հովիտներ կոչվող տարածքների դիմաց Ք․ա․ 95թ վերադարձել է։ Տիգարնն Պարթևստանում ուներ պատվավոր դիրք։ Նրա դուստր Արիազատան ամուսնացել էր Պարթևստանի արքա Միհրդատ երկրորդի հետ։ Պատանդության տարիներին նա ուսումնասիրել է, Պարթևական և Հռոմեական տերությունների փորձը, ապա իր գահակալման տարիներին օգտագործել։

Ծոփքի վերամիավորումը։

Տիգրան մեծը գահ բարձրանալուն պես (Ք․ա․ 95-55թթ) սկսեց կատարել բարեփոխումներ ՝ հատկապես ուշադրություն դարձնելով ռազմական բնագավառին։ Մեծ ծրագրեր իրականցնելուց առաջ, նախ պետք էր լիովին վերամիավորել Մեծ Հայքը։Ծոփքը դեռ շարունակում էր անջատ մնալ Մեծ Հայքից։ Իր թագավորության երկրորդ տարում Տիգրանն պարտության մատնեց այնտեղ իշխող Արտանես Երվանդունուն և Ծոփքը միացրեց Մեծ Հայքին։

Լրացուցիչ

Տիգրանակերտ, երբեմնի հզոր քաղաք Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգում, պատմական Հայաստանի հինգերորդ մայրաքաղաքը։ Այժմյան Մանուֆարկին գյուղի մոտ են գտնվում Տիգրանակերտ մայրաքաղաքի ավերակները, ժամանակակից Սիլվան քաղաքի մոտակայքում, Դիարբեքիր(պատմական Ամիդ) քաղաքից մոտ 60 կմ հյուսիս-արևելք, Սասնա լեռների հարավային ստորոտին։ Քաղաքը հիմնադրել է հայոց աշխարհակալ արքա Տիգրան Բ Մեծը։Ենթադրվում է, որ Տիգրանակերտը ունեցել է մոտ 100 հազար բնակիչ։ Նրանք հիմնականում զբաղվել են արհեստագործությամբ և առևտրով։ Տիգրանակերտը եղել է նաև մշակութային խոշոր կենտրոն։ Ըստ հունա-հռոմեական աղբյուրների, հայկական թատրոնի առաջին շենքը կառուցվել է Տիգրանակերտում մ.թ.ա. 69 թվականին, սակայն շինության հետքերը մինչև օրս հայտնաբերված չեն։ Տիգրանակերտը շրջապատված էր 25 մ բարձրությամբ պարսպով, որի ներսում տեղադրված էին ախոռներ և պահեստներ, իսկ պատերի տարբեր մասերում կան հունարեն արձանագրություններ։

Posted in Պատմություն, Անհատական պլան

Առաջադրանք, 6-րդ դասարան, հունվարի 31-փետրվարի 6-ը

1.Փորձիր սահմանել զինանշան բառի հասկացությունը:

  • պատկերիր քո պատկերացրած Արտաշեսյանների զինանշանը

գտիր իրական զինանշանը, տուր բացատրությւոնը,ապացուցիր, որ դա հենց Արտաշեսյաններին է պատկանում:

Այստեղ պտկերված է երկու արծիվ և աստղ ,այս զինանշանը կա նաև դասագրքերում և հետևաբար այն պատկանում է Արտաշեսյաններին:

2.Արտաշես Առաջինի կառավարման թվականները

Ք.ա. 180-162թթ.

3.Ներկայացրու, Արտաշես Առաջինի վարչական, ռազմական, հողային բարեփոխումները, հիմնավորիր դրանց կարևորությունը:

Արտաշես Առաջինը հիմնել է բանակը ,նրա օրոք զորանում էր պետությունը,նա զորացրել է մշակույթը,պետությունը,նա հիմնել է Արտաշատ մայրաքաղաքը:

4.Փորձիր գտնել տարբերություն , նմանություն քաղաքի և մայրաքաղաքի միջև: Պատմիր նոր մայրաքաղաքի հիմնադրման մասին /քարտեզում գտիր, նշիր մայրաքաղաքը/:

մայրաքաղաքը դա երկրի գլխավոր քաղաքն է իսկ քաղաքը երկրի տարծքի մասն է կազմում:

5.Գնահատիր Արտաշես Առաջինի գործունեությունը որպես թագավոր:

Նա հզորացրել է երկիրը հիմք դրել զորանալուն ամրանալուն,թուլացրել է թշնամիներին:

6. Հայ հին վիպաշխարհ  էջ 68-73 կարդալ  ,տասնհինգ նախադասությամբ ամփոփիր:

Երվանդի մահից հետո Սմբատը մտնում է արքունական գանձարանը, ստուգում գանձերը և այնտեղ գտնում Սանատրուկ արքայի թագը։ Նա թագը դուրս է բերում, դնում Արտաշեսի գլխին, թագադրում և համայն Հայոց աշխարհի վրա կարգում թագավոր։Արտաշեսը կատարում է իր խոստումը նաև Մուրացյան Արգամի նկատմամբ, նա քաջ Արգամին արժանացնում է իր խոստացած արքայական երկրորդության գահին, նրան պարգևում հակինթազարդ պսակ, զույգ ականջներին գինդեր, մի ոտին կարմիր կոշիկ կրելու, ոսկե գդալ և պատառաքաղ գործածելու, ոսկեղեն գավաթներով և նվագով գինի խմելու իրավունք։Նման պատիվների է արժանացնում նաև իր դայակ Սմբատին, բացառությամբ գինդեր և կարմիր կոշիկ կրելու իրավունքի,տալիս է հրամանատարի կոչում զորքերի վրա:Արտաշեսը անմասն չի թողնում նաև իր ստնտուի ժառանգներին։ Նա Գիսակի թոռ Ներսեհի ցեղը արժանացնում է նախարարական տոհմի պատվի և տոհմանունը կոչում Դիմաքսյան2 ի նշան Գիսակի քաջագործության, երբ նրա դեմքը սրով կիսվեց՝ Արտաշեսին պաշտպանելիս։Արտաշեսը հիմնում է Արտաշատ մայրաքաղաքը: Նա կնության է առնում ալանների արքայի դուստր Սաթենիկին որդու գերության ընկնելու պատճառով: Սաթենիկն ու Արտաշեսը խնում են Արտավազդին ,ով Արտաշեսի հետնորդն էր:Արտավազդը կանխելով Սաթենիկի սերը Արգավանից ,Արգավանի ձեռքից խլում է թագավորությունը: